Δωρεάν ταφή Παόλα Ρεβενιώτη
Παρατάξεις
Εισηγητής
| Τίτλος | Έγκριση της δωρεάν τιμής ένεκεν ταφής της ΠΑΟΛΑ ΡΕΒΕΝΙOΤΗ στον υπό στοιχεία 11/Ε/86 τάφο τριετίας του Α΄ Κοιμητηρίου, σαν ελάχιστη απότιση φόρου τιμής και αναγνώρισης της κοινωνικής της προσφοράς. |
| ΑΔΑ | 6Α3ΘΩ6Μ-ΡΝΩ |
| Αριθμός Πρωτοκόλλου | 501/29-07-2026 |
| Ημερομηνία Ανάρτησης | 3 Αυγούστου 2026 |
Έγκριση δωρεάν τιμής ένεκεν ταφής της Πάολα Ρεβενιώτη στο Α΄ Κοιμητήριο (τέλη τριετίας περίπου 930€). Το θέμα προκάλεσε έντονη αντιπαράθεση για το αν η προσφορά της συνιστά «μεγάλες στο έθνος υπηρεσίες» όπως ορίζει η νομοθεσία. Ο κ. Γιάνναρος επικαλέστηκε το άρθρο 29 παρ. 16 του Κανονισμού Κοιμητηρίων που επιτρέπει στο Δημοτικό Συμβούλιο να αποφασίζει για μη προβλεπόμενες περιπτώσεις. Η κα. Στρατηγάκη υπερασπίστηκε την απόφαση περιγράφοντας το έργο της Πάολας ως εκδότριας, φωτογράφου και ακτιβίστριας από τη δεκαετία του '80 και τη συμβολή της στην ορατότητα της ΛΟΑΤΚΙ+ κοινότητας. Η κα. Παπαδοπούλου καταψήφισε θεωρώντας ότι δεν πληρούται η νομική προϋπόθεση της εθνικής προσφοράς και ότι η απόφαση εξευτελίζει την έννοια του έθνους. Η κα. Ευαγγελίδου αντέτεινε ότι όλοι οι Έλληνες πολίτες ανήκουν στο έθνος. Η κα. Αλεβυζάκη πρότεινε να αντικατασταθεί η λέξη Αθήνα με «χώρα» στην εισήγηση. Ο κ. Κωνσταντίνου πρότεινε επιπλέον άγαλμα στο Σύνταγμα ή ονομασία πλατείας. Εγκρίθηκε κατά πλειοψηφία με καταψήφιση της «Αθήνα Μας».
Κύρια ζητήματα:
- Νομική ερμηνεία: η κα. Παπαδοπούλου επιμένει ότι η νομοθεσία απαιτεί εθνική διάσταση, ενώ η δημοτική αρχή επικαλείται τον Κανονισμό Κοιμητηρίων
- Αναγνώριση ΛΟΑΤΚΙ+ κοινότητας: η κα. Στρατηγάκη και άλλοι σύμβουλοι υπογραμμίζουν την πολιτιστική και ηθική σημασία της απόφασης
- Μελλοντικές τιμές: ο κ. Κωνσταντίνου προτείνει άγαλμα ή ονοματοδοσία πλατείας
Η Πάολα Ρεβενιώτη ήταν Ελληνίδα τρανς γυναίκα, εκδότρια, φωτογράφος και πρωτοπόρος φυσιογνωμία του ελληνικού ΛΟΑΤΚΙ+ κινήματος, η οποία απεβίωσε τον Ιούλιο του 2026 σε ηλικία 68 ετών. Το 1981 ξεκίνησε να εκδίδει το ιστορικό περιοδικό "ΚΡΑΞΙΜΟ", ενώ τη δεκαετία του 1990 οργάνωσε στην Αθήνα μερικές από τις πρώτες εκδηλώσεις Pride. Η συνεισφορά της στα δικαιώματα των ΛΟΑΤ ατόμων στην Ελλάδα θεωρείται μεγάλη και μνημονεύεται συχνά ως «θρύλος» της αθηναϊκής τρανς κουλτούρας.
Η δωρεάν ταφή σε δημοτικά κοιμητήρια αποτελεί τιμητική διάκριση που προβλέπεται από τους κανονισμούς λειτουργίας των κοιμητηρίων. Με απόφαση του Δημάρχου είναι δυνατή η δωρεάν παραχώρηση τάφων υπέρ προσώπων, οι οποίοι με την εθνική, πολιτική και κοινωνική δράση τους προσέφεραν σημαντικές υπηρεσίες. Οι κανονισμοί των δήμων βασίζονται σε εθνική νομοθεσία που ρυθμίζει τη λειτουργία των κοιμητηρίων και τα δικαιώματα ταφής, ενώ τα δημοτικά συμβούλια έχουν την αρμοδιότητα να αποφασίζουν για ειδικές περιπτώσεις που δεν προβλέπονται ρητά.
Ο νόμος είναι σαφής: παραχωρούνται τάφοι τιμής ένεκεν μόνο σε πρόσωπα με εθνική, κοινωνική και πολιτική δράση που προσέφεραν μεγάλες στο έθνος υπηρεσίες. Η κα. Ρεβενιώτη μπορεί να προσέφερε στην κοινότητά της, αλλά αυτό δεν συνιστά υπηρεσία στο έθνος — το περιοδικό «Κράξιμο» δεν αποτελεί εθνική προσφορά. Υπάρχουν άνθρωποι που πραγματικά προσέφεραν στην πόλη και στο έθνος έργο και δεν τους έχει δοθεί αντίστοιχη τιμή, όπως ο κ. Κεροφύλλας που έγραψε την ιστορία της Αθήνας. Η απόφαση αυτή δεν σέβεται τη νομοθεσία και υποβαθμίζει την έννοια του έθνους. Η τιμή αυτή αποδίδεται για πολύ συγκεκριμένο λόγο και ας την τιμήσει η κοινότητά της.
Η Πάολα Ρεβενιώτη είχε παρουσία στους κοινωνικούς αγώνες που αφορούν και την πόλη της Αθήνας και το Δημοτικό Συμβούλιο καλείται να αποφασίσει αν αξίζει τη δημοτική δαπάνη ταφής, περίπου 930 ευρώ τέλη τριετίας. Απαντώντας στη νομική ένσταση, επικαλέστηκε το άρθρο 29 παρ. 16 του Κανονισμού Κοιμητηρίων, σύμφωνα με το οποίο περιπτώσεις μη προβλεπόμενες ρυθμίζονται με απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου. Ακριβώς επειδή αυτοί οι άνθρωποι δεν αφορούν «όλη την πόλη», χρειάζονται προστασία και αναγνώριση.
Ο Δήμος Αθήνας ορθά προχωράει στη δωρεάν τιμής ένεκεν ταφή για την Πάολα Ρεβενιώτη, η οποία ήταν σύμβολο της ΛΟΑΤΚΙ κοινότητας, της trans ταυτότητας και των αγώνων ενάντια στον ρατσισμό. Ήταν η φωνή ανθρώπων που δεν είχαν φωνή. Η δωρεάν ταφή είναι ένα πρώτο καλό βήμα, αλλά αντιστοιχεί κάτι πολύ περισσότερο — προτείνει άγαλμα στο Σύνταγμα όπου γίνεται το Pride ή ονομασία πλατείας.
Η τιμής ένεκεν ταφή είναι πράξη οφειλόμενης αναγνώρισης προς μια trans γυναίκα που σημάδεψε τη συλλογική μνήμη και την ταυτότητα της πόλης. Ως εκδότρια, φωτογράφος, κινηματογραφίστρια και ακτιβίστρια, η Πάολα Ρεβενιώτη από τη δεκαετία του '80 έφερε στο φως μια αθέατη πλευρά της αθηναϊκής ιστορίας, με το περιοδικό «Κράξιμο», τα ντοκιμαντέρ και τις συνεργασίες με προσωπικότητες όπως ο Πετρόπουλος, ο Ταχτσής, η Γώγου και ο Χριστιανόπουλος. Η απόφαση έχει διπλή σημασία — πολιτιστική, διότι το έργο της αποτελεί πρωτογενές τεκμήριο κοινωνικής ιστορίας, και ηθική-πολιτική, διότι έδωσε φωνή σε ανθρώπους που η πόλη περιθωριοποιούσε. Ο Δήμος αναγνωρίζει και τιμά την ιστορία όλων των ανθρώπων που διαμόρφωσαν την πολυφωνία της πόλης.
Συμφωνεί με την τοποθέτηση της κα. Στρατηγάκη. Η Πάολα Ρεβενιώτη έδωσε ορατότητα σε ανθρώπους που για δεκαετίες έμεναν στο περιθώριο και άφησε ανεξίτηλο αποτύπωμα στην ιστορία του ΛΟΑΤΚΙ κινήματος και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στην Ελλάδα. Η δωρεάν τιμής ένεκεν ταφή αποτελεί τιμή για τον Δήμο.
Η λέξη «έθνος» πρέπει να ερμηνευτεί με διαφορετικό πνεύμα: όλοι οι Έλληνες πολίτες ανήκουν στο έθνος. Η Πάολα έδωσε φωνή σε ένα κομμάτι του ελληνικού έθνους και η λέξη δεν πρέπει να διαβάζεται με εθνικιστικά κριτήρια.
Συμφωνεί με την εισήγηση της κα. Στρατηγάκη. Προτείνει όπου υπάρχει η λέξη «Αθήνα» στην εισήγηση να αντικατασταθεί με «χώρα», καθώς η κοινωνική παρέμβαση της Πάολας δεν περιορίστηκε στα πλαίσια της Αθήνας αλλά διαμόρφωσε συνθήκες για αθέατους και αποκλεισμένους ανθρώπους σε ολόκληρη τη χώρα. Με αυτή την αλλαγή, η εισήγηση θα πάρει την εθνική διάσταση που ζητά και η κα. Παπαδοπούλου.